Vrz osnova na ~len 75 stavovi 1 i 2 od Ustavot na
Republika Makedonija, pretsedatelot na Republika
Makedonija i pretsedatelot na Sobranieto na Repu-
blika Makedonija izdavaat
UKAZ ZA PROGLASUVAWE NA ZAKONOT ZA KON- TROLA NA KVALITETOT NA ZEMJODELSKITE I PREHRAMBENITE PROIZVODI VO NADVO- RE[NO-TRGOVSKIOT PROMETSe proglasuva Zakonot za kontrola na kvalitetot
na zemjodelskite i prehrambenite proizvodi vo nadvo-
re{no-trgovskiot promet,
{to Sobranieto na Republika Makedonija go donese
na sednicata odr`ana na 22 januari 1998 godina.
ZAKON ZA KONTROLA NA KVALITETOT NA ZEMJO- DELSKITE I PREHRAMBENITE PROIZVODI VO NADVORE[NO-TRGOVSKIOT PROMET ^len 1
So ovoj zakon se ureduva na~inot na vr{ewe na
kontrola na kvalitetot na oddelni zemjodelski i pre-
hrambeni proizvodi i nivnite prerabotki vo nadvo-
re{no- trgovskiot promet.
^len 2Kontrolata na kvlitetot se vr{i na oddelni zem-
jodelski i prehrambeni proizvodi i nivnite prera-
botki (vo natamo{niot tekst: proizvodi) {to se name-
neti za izvoz ili {to se uvezuvaat.
Vladata na Republika Makedonija (vo natamo{niot
tekst: Vladata), propi{uva koi proizvodi {to se na-
meneti za izvoz ili {to se uvezuvaat, podle`at na
kontrola na kvalitetot vo smisla na ovoj zakon.
Proizvodite {to privremeno se uvezuvaat zaradi
oblagoroduvawe (prerabotka, dorabotka obrabotka)
ne podle`at na kontrolata na kvlitetot, osven ona ko-
li~estvo na tie proizvodi so koe se naplatuva izvr{e-
noto oblagoroduvawe.
^len 3
Kako kontrolata na kvlitetot na proizvodite od
~len 2 na ovoj zakon, se smeta kontrolata na fizi~ko-
hemiskite i organolepti~kite svojstva na proizvodot,
koli~estvoto, deklariraweto, pakuvaweto, ozna~uva-
weto, ambala`ata, prevoznite sredstva i transporti-
raweto (vo natamo{niot tekst: kontrolata na kvlite-
tot).
Kontrolata na kvlitetot vo smisla na ovoj zakon,
ne se odnesuva na zdravstvenata, veterinarno-sanitar-
nata i fito-sanitarnata kontrolata na ispravnost na
proizvodite od ~len 2 na ovoj zakon, koja se vr{i so-
glasno so posebni propisi.
^len 4
So kontrolata na kvlitetot na proizvodite {to se
nameneti za izvoz se utvrduva dali tie proizvodi mu
odgovaraat na izvozniot kvalitet.
Pod izvozen kvalitet vo smisla na ovoj zakon se
podrazbira kvalitetot dogovoren so stranskiot kupu-
va~, ako za oddelni proizvodi za izvoz ne e propi{an
poseben izvozen kvalitet.
Kako izvozen kvalitet, vo smisla na ovoj zakon, se
smeta i kvalitetot na koj spored barawata na stran-
skiot pazar, odnosno na stranskiot kupuva~, mora da
mu odgovaraat proizvodite koi se prodavaat od konsig-
nacionite skladovi vo stranstvo.
Ako so stranskiot kupuva~ ne e dogovoren izvozen
kvalitet, proizvodite {to se izvezuvaat moraat vo
pogled na kvalitetot da im odgovaraat na propisite za
pu{tawe vo promet na doma{niot pazar.
^len 5
So kontrolata na kvlitetot na proizvodite {to se
uvezuvaat se utvrduva dali tie proizvodi im odgova-
raat na kvalitetot i drugite svojstva propi{ani za
pu{tawe vo promet na takvite proizvodi na doma{-
niot pazar.
So kontrolata na kvlitetot na proizvodite {to se
uvezuvaat, za koi ne e propi{an kcalitet za pu{tawe
vo promet na doma{niot pazar, se utvrduva dali tie
proizvodi vo pogeled na organolepti~kite svojstva i
sostavot im odgovaraat na osobinite i karakteristi-
kite svojstveni za tie proizvodi.
^len 6
Kontrolata na kvlitetot na proizvodite {to se
nameneti za izvoz se vr{i na mestoto na natovarot na
tie proizvodi.
Po isklu~ok na odredbata na stav 1 na ovoj ~len, na
barawe na izvoznikot, kontrolata na kvlitetot na
oddelni proizvodi {to se nameneti za izvoz mo`e da se
vr{i na drugo mesto, vrz osnova na prethodna soglas-
nost od ministerot za stopanstvo.
^len 7
Kontrolata na kvlitetot na proizvodite {to se uve-
zuvaat se vr{i na mestoto na carineweto na stokite,
neposredno pred carineweto.
Po isklu~ok na odredbata na stav 1 na ovoj ~len, na
barawe na uvoznikot, kontrolata na kvlitetot na
oddelni proizvodi {to se uvezuvaat mo`e da se
vr{i i na drugo mesto, vrz osnova na prethodna soglas-
nost od ministerot za stopanstvo.
^len 8
Kontrola ma kvalitetot na proizvodite vr{i Repu-
bli~kiot pazaren inspektorat.
Po isklu~ok, pod uslovi opredeleni so ovoj zakon,
kontrola ma kvalitetot na oddelni proizvodi mo`at
da vr{at i drugi pravni lica.
Vladata, na predmog na Ministerstvoto za stopan-
stvo gi opredeluva proizvodite od stav 2 na ovoj ~len
za koi kontrola mo`at da vr{at pravnite lica od stav
2 na ovoj ~len.
^len 9
Kontrola ma kvalitetot na proizvodite od ~len 8
stav 2 na ovoj zakon mo`e da vr{i pravno lice ako:
- e registrirano za vr{ewe na taa dejnost;
- ima soodvetna tehni~ka oprema;
- ima vraboteno lice so soodvetno visoko obrazova-
nie vo zavisnost od vidot na proizvodite za koi e
ovlasteno da vr{i kontrola i
- da ne mu e izre~ena merka na bezbednost zabrana za
vr{ewe kontrola ma kvalitetot na proizvodite.
Ministerot za stopanstvo vo soglasnost so ministe-
rot za zemjodelstvo, {umarstvo i vodostopanstvo po-
blisku gi propi{uva uslovite od stav 1 alineja 2 na
ovoj ~len.
^len 10
Ministerot za stopanstvo mo`e so re{enie da ovla-
sti pravno lice da vr{i kontrola ma kvalitetot na
oddelni proizvodi, dokolku gi ispolnuva uslovite od
~len 9 na ovoj zakon.
So re{enieto od stav 1 na ovoj ~len se opredeluvaat
i proizvodite i vidovite na proizvodi nad koi kon-
trola ma kvalitetot mo`e da vr{i ovlastenoto pravno
lice.
Re{enieto od stav 1 na ovoj ~len se objavuva vo
"Slu`ben vesnik na Republika Makedonija".
^len 11
Ovlastenite pravni lica (vo natamo{niot tekst:
pravnite lica) na koi im e dovereno vr{ewe na kon-
trola na kvalitetot na oddelni proizvodi, vo vr{e-
weto na kontrolata se dol`ni da se pridr`uvaat na
upatstvata doneseni od ministerot za stopanstvo.
Pravnite lica od stav 1 na ovoj ~len se dol`ni na
barawe na Ministerstvoto za stopanstvo da mu dosta-
vuvaat izve{tai za izvr{enite kontroli na kvalite-
tot.
^len 12
Za proizvodite {to mu odgovaraat na kvalitetot od
~lenovite 4 i 5 na ovoj zakon, se izdava uverenie za
kvalitet (vo natamo{niot tekst: certifikat).
Certifikatot se izdava i za proizvodite {to ne
podle`at na kontrola ma kvalitetot vo smisla na ovoj
zakon, ako toa go bara stranskiot kupuva~.
Certifikatot se izdava i za proizvodite koi se
izvezuvaat {to otstapuvaat od propi{aniot kvalitet
vo zemjata, soglasno so ~len 34 od Zakonot za standar-
dizacija.
Certifikatot go izdava na barawe na izvoznikot,
odnosno uvoznikot Republi~kiot pazaren inspektorat,
odnosno pravnoto lice {to vr{elo kontrola ma kvali-
tetot.
Sodr`inata na baraweto za izdavawe na certifi-
kat i obrazecot na koj se podnesuva go propi{uva mini-
sterot za stopanstvo.
Izvoznikot, odnosno uvoznikot e dol`en vo bara-
weto za izdavawe na certifikat da dade celosni i
to~ni podatoci.
Pravnoto lice {to go izdalo certifikatot e
dol`no primerok od certifikatot da mu dostavi na
Ministerstvoto za stopanstvo.
^len 13
Ako proizvodite ne mu odgovaraat na kvalitetot od
~lenovite 4 i 5 na ovoj zakon, so re{enie }e se odbie
baraweto za izdavawe na certifikat.
Dokolku certifikatot se izdava samo vrz osnova na
prethodno izvr{eno laboratorisko ispituvawe, a re-
zultatot na izvr{enata analiza poka`uva deka proiz-
vodot ne odgovara na kvalitetot od ~len 4, odnosno
~len 5 na ovoj zakon, pred da izdade re{enie so koe }e
se odbie barawro za izdavawe na certifikat, repu-
bli~kiot pazaren inspektor, odnosno pravnoto lice }e
go izvesti izvoznikot, odnosno uvoznikot deka ima
pravo da bara da se izvr{i povtorna analiza na proiz-
vodot (superanaliza), kaj institucija ovlastena od mi-
nisterot za stopanstvo.
Barawe za superanaliza, izvoznikot, odnosno
uvoznikot e dol`en da go dostavi najdocna vo rok od
tri dena po priemot na izvestuvaweto.
Vo slu~aj baraweto da ne bide dostaveno vo utvrde-
niot rok, republi~kiot pazaren inspektor, odnosno
pravnoto lice bez odlagawe }e donese re{enie so koe
}e go otfrli baraweto za izdavawe na certifikat.
Dokolku spored rezultatite od superanalizata pro-
izvodot odgovara na propi{aniot kvalitet, republi~-
kiot pazaren inspektor, odnosno pravnoto lice }e iz-
dade certifikat za proizvodot, a vo sprotivno po do-
bivawe na rezultatot od superanalizata }e donese re-
{enie za odbivawe na izdavawe na certifikat.
Protiv re{enieto od stav 1 na ovoj ~len {to go
donel republi~kiot pazaren inspektor, odnosno prav-
noto lice, izvoznikot odnosno uvoznikot mo`e vo rok
od osum dena od denot na priemot na re{enieto da
izjavi `alba do Ministerstvoto za stopanstvo.
Po izvr{enosta na re{enieto od stav 1 na ovoj ~len
uvoznikot e dol`en da gi vrati ili uni{ti proizvo-
dite koi ne odgovaraat na kvalitetot.
^len 14
Tro{ocite za kontrola na kvalitetot gi podnesuva
izvoznikot odnosno uvoznikot.
Visinata i na~inot na pla}awe na nadomestokot za
pokrivawe na tro{ocite na Republi~kiot pazaren in-
spektorat za kontrola na kvalitetot od stav 1 na ovoj
~len gi propi{uva ministerot za stopanstvo.
Visinata i na~inot na pla}awe na nadomestokot za
pokrivawe na tro{ocite za kontrola na kvalitetot
{to ja izvr{uva pravno lice, gi utvrduva pravnoto
lice po prethodna soglasnost na ministerot za stopan-
stvo.
Za proizvodite za koi, spored ovoj zakon mo`e da se
izdade certifikat samo vrz osnova na prethodno izvr-
{ena analiza ili superanaliza, tro{ocite za taa ana-
liza gi podnesuva izvoznikot, odnosno uvoznikot.
Za povtorna kontrola na kvalitetot od ~lenovite
19 i 20 na ovoj zakon ne se pla}a nadomestok.
^len 15
Zabranet e izvozot, odnosno uvozot na proizvodite
opredelen so ~len 2 stav 2 od ovoj zakon za koi ne e
izdaden certifikat.
Carinskiot organ nema da dozvoli izvoz odnosno
uvoz, a pravnite lica koi organiziraat i vr{at pre-
vozni~ka dejnost (vo natamo{niot tekst: prevoznik)
nema da vr{at prevoz na proizvodite od stav 1 na ovoj
~len.
Po isklu~ok od odredbata na stav 2 od ovoj ~len,
carinskiot organ }e dopu{ti uvoz i carinewe na pro-
izvodi bez certifikat, a prevoznikot }e vr{i prevoz
na proizvodi bez certifikat, dokolku stanuva zbor za
proizvodi za koi e propi{ano deka mo`e da se izdade
certifikat samo vrz osnova na prethodno izvr{eno
ispituvawe, odnosno analiza ili superanaliza, po
prethodno izdadena potvrda od republi~kiot pazaren
inspektor odnosno pravno lice, deka e izvr{en or-
ganolepti~ki pregled na tie proizvodi i deka se ze-
meni mostri za laboratorisko ispituvawe, odnosno
analiza ili superanaliza zaradi kone~no utvrduvawe
na kvalitetot na tie proizvodi i izdavawe na certifi-
kat, odnosno donesuvawe na re{enie za odbivawe na
baraweto za izdavawe na certifikat.
Uvoznikot ne smee proizvodite od stav 3 na ovoj
~len da gi pu{ta vo promet dodeka za niv ne dobie
certifikat, a dotoga{ tie proizvodi moraat da bidat
vo karantitn.
Dodeka se nao|aat vo karantin, proizvodite mora da
se ~uvaat pod uslovi koi onevozmo`uvaat promena na
kvalitetot, ili me{awe ili zamena so drugi proizvo-
di.
^len 16
Ministerot za stopanstvo vo soglasnost so ministe-
rot za zemjodelstvo, {umarstvo i vodostopanstvo, }e gi
propi{e na~inot i postapkata za vr{ewe kontrola na
kvalitetot, uslovite koi treba da gi obezbedi izvozni-
kot, odnosno uvoznikot vo vrska so vr{eweto na taa
kontrola, kako i podatocite {to mora da gi sodr`i
certifikatot.
So propisot od stav 1 na ovoj ~len se opredeluvaat i
proizvodite za koi mo`e da se izdade certifikat samo
vrz osnova na prethodno izvr{eno ispituvawe, od-
nosno analiza ili superanaliza na tie proizvodi.
^len 17
Nadzor nad rabotata na pravnite lica koi se ovla-
steni za vr{ewe na kontrola na kvalitetot, vr{i
Ministerstvoto za stopanstvo.
^len 18
Ako vo vr{eweto na inspekciskiot nadzor Repu-
bli~kiot pazaren inspektorat utvrdi deka pravnoto
lice ne gi ispolnuva propi{anite uslovi }e mu naredi
vo opredelen rok da gi otstrani utvrdenite nedosta-
toci. Dokolku pravnoto lice ne gi otstrani nedostato-
cite vo opredeleniot rok, Republi~kiot pazaren in-
spektorat }e donese re{enie so koe }e mu zabrani
natamo{no vr{ewe kontrola na kvalitetot i }e mu
predlo`i na ministerot za stopanstvo da mu go odzeme
ovlastuvaweto za vr{ewe kontrola na kvalitetot.
Republi~kiot pazaren inspektorat }e donese re{e-
nie so koe }e mu zabrani natamo}no vr{ewe na kon-
trola na kvalitetot i }e mu predlo`i na ministerot za
stopanstvo da mu go odzeme ovlastuvaweto za vr{ewe
kontrola na kvalitetot na pravnoto lice, i vo slu~aj
koga pri vr{eweto na inspekciskiot nadzor }e utvrdi
deka pravnoto lice vo vr{eweto na kontrolata i izda-
vaweto na certifikati ne se pridr`uva kon va`e~kite
propisi.
Protiv re{enieto na republi~kiot pazaren in-
spektorat so koe e zabraneto natamo{no vr{ewe na
kontrola na kvalitetot, pravnoto lice mo`e da izjavi
`alba do Ministerstvoto za stopanstvo vo rok od osum
dena od denot na priemot na re{enieto.
@albata izjavena protiv re{enieto od stav 3 na
ovoj ~len ne go odlaga negovoto izvr{uvawe.
^len 19
Republi~kiot pazaren inspektor mo`e da vr{i pov-
torna kontrola na kvalitetot na proizvodite za koi e
izdaden certifikat od pravnoto lice.
Za proizvodite nameneti za izvoz povtorna kon-
trola na kvalitetot, na proizvodite mo`e da se vr{i
od mestoto na natovar na tie proizvodi do grani-
cata, a za proizvodite {to se uvezuvaat od granicata
odnosno od carinskiot terminal do sedi{teto na kupu-
va~ot na golemo.
Ako republi~kiot pazaren inspektor pri povtor-
nata kontrola na kvalitetot od stav 1 na ovoj ~len,
utvrdi deka proizvodot za koj e izdaden certifikat ne
odgovara na uslovite propi{ani za izdavawe ba certi-
fikat, }e donese r{enie za poni{tuvawe na certifi-
katot. Primerok od re{enieto republi~kiot pazaren
inspektor dostavuva do nadle`nata carinarnica, do
prevoznikot, do pravnoto lice {to go izdalo certifi-
katot i do izvoznikot, odnosno uvoznikot.
Protiv re{enieto od stav 3 na ovoj ~len mo`e da se
izjavi `alba do Ministerstvoto za stopanstvo.
^len 20
Ako republi~kiot pazaren inspektor pri kontro-
lata na kvalitetot vo smisla na ~len 19, utvrdi deka
fakti~kata sostojba na proizvodot vo pogled na kvali-
tetot, koli~estvoto ili drugi svojstva ne im odgovara
napodatocite iska`ani vo ve}e izdadeniot certifi-
kat, a proizvodot ima izvozen, odnosno uvozen kvali-
tet, }e izdade nov certifikat, spored utvrdenata fa-
ti~ka sostojba.
Za izdavaweto na nov certifikat, odnosno za zame-
nata na porano izdadeniot cetrifikat, republi~kiot
pazaren inspektor vedna{ }e go izvesti izvoznikot,
odnosno uvoznikot, nadle`nata carinarnica i prav-
noto lice {to go izdalo porane{niot certifikat.
^len 21
So pari~na kazna od 100.000 do 300.000 denari }e se
kazni za prekr{ok pravnoto lice, ako:
1. Izdade certifikat za proizvodi ~ij kvalitet i
drugite svojstva ne se utvrdeni na propi{an na~in ili
vo certifikatot se vneseni pogre{ni podatoci (~le-
novi 4, 5 i 12);
2. Ne gi vrati ili uni{ti proizvodite za koi ne e
izdaden certifikat ~len 13 stav 7);
3. Izveze ili uveze proizvodi bez certifikat (~len
15 stav 1);
4. Primi na prevoz, odnosno organizira prevoz na
proizvodi za koi ne eizdaden certifikat (~len 15 stav
2);
5. Stavi vi promet proizvodi od ~len 15 stav 3 na
ovoj zakon bez certifikat (~len 15 stav 4) i
6. Proizvodite od ~len 15 stav 3 od ovoj zakon ne gi
dr`i vo karantin pod uslovite propi{ani vo ~len 15
stav 5 od ovoj zakon.
Za prekr{okot od stav 1 na ovoj ~len }e se kazni so
pari~na kazna od 15.000 do 45.000 denari i odgovornoto
lice vo pravnoto lice.
Za dejstvijata od stavot 1, to~ki 2, 3 i 5 na ovoj
~len {e se izre~e i merka na bezbednost zabrana za
vr{ewe na opredelena dejnost vo nadvore{no-trgov-
skiot promet, vo traewe od edna do tri godini, kako i
merka na bezbednost odzemawe na predmeti.
Za dejstvijata od stavot 1 to~ki 1 i 4 na ovoj ~len, }e
se izre~e merka na bezbednost zabrana na vr{ewe na
dejnost kontrola na kvalitetot, odnosno prevoz ili
organizirawe na prevoz vo traewe od edna do tri godi-
ni.
^len 22
So pari~na kazna od 30.000 do 100.000 denari }e se
kazni za prekr{ok pravno lice ako vo baraweto podne-
seno za dobivawe na certifikat dade neto~ni podatoci
za proizvodot {to go izvezuva, odnosno uvezuva (~len
12 stav 6).
Za prekr{ok od stav 1 na ovoj ~len }e se kazni so
pari~na kazna od 3.000 do 10.000 denari i odgovornoto
lice vo pravnoto lice.
^len 23
So pari~na kazna od 3.000 do 10.000 denari }e se
kazni za prekr{ok republi~kiot pazaren inspektor
ako izdade certifikat za proizvodi ~ii kvalitet i
drugite svojstva ne se utvrdeni na propi{an na~in ili
vo certifikatot se vneseni neto~ni podatoci (~len
12).
Prekr{okot od stav 1 na ovoj ~len pretstavuva
te{ka povreda na rabotnata dol`nost.
^len 24
So pari~na kazna od 30.000 do 100.000 denari }e se
kazni za prekr{ok i odgovornoto lice vo carinskiot
organ ako dozvoli izvoz, odnosno uvoz na proizvodi
{to ne se snabdeni so certifikat (~len 15 stavovi 2 i
3).
^len 25
Propisite od ~len 2 stav 2 i ~len 8 stav 3 na ovoj
zakon Vladata }e gi donese vo rok od tri meseci od
denot na vleguvawe vo sila na ovoj zakon.
Propisite od ~len 9 stav 2, ~len 12 stav 5, ~len 14
stav 2 i ~len 16 stav 1 ministerot za stopanstvo }e gi
donese vo rok od {est meseci od denot na vleguvaweto
vo sila na ovoj zakon.
Do donesuvaweto na propisite od stavovite 1 i 2 na
ovoj ~len }e se primenuvaat propisite {to va`ele na
denot na vleguvaweto vo sila na ovoj zakon.
^len 26
Pravnite lica {to vr{at kontrola na kvalitetot
vrz osnova na propisite {to va`ele do denot na vlegu-
vaweto vo sila na ovoj zakon, prodol`uvaat so rabota
do izdavaweto na novi ovlastuvawa soglasno so ~len 10
od ovoj zakon.
^len 27
So denot na vleguvaweto vo sila na ovoj zakon pre-
stanuva da va`i Zakonot za kontrola na kvalitetot na
zemjodelskite i prehrambenite proizvodi vo nadvo-
re{no trgovskiot promet ("Slu`ben list na SFRJ"
broj 28/75; 70/78; 54/86 i 30/90).
^len 28
Ovoj zakon vleguva vo sila osmiot den od denot na
objavuvaweto vo "Slu`ben vesnik na Republika Make-
donija".