ZA DANOK NA PROMET NA PROIZVODI I

USLUGI

1 OSNOVNI ODREDBI

^len 1

So ovoj zakon se ureduva odano~uvaweto vo prometot na proizvodi i uslugi.

^len 2

Danokot na promet na proizvodi I uslugi se pla}a na:

1. Promet na proizvodi
2. Promet na uslugi.

1. DANOK NA PROMET NA PROIZVODI

1. Predmet na odano~uvaweto

^len 3

Danokot na promet na proizvodi se pla}a na prometot na proizvodi koj{to slu`i za

krajna potro{uva~ka i za natamo{na proda`ba, osven ako so ovoj zakon ne e poinaku oprede-

leno.

^len 4

Pod promet na proizvodi koj{to slu`i za krajna potro{uva`ka se podrazbira sekoja

proda`ba na proizvodi, ako so ovoj zakon ne e poinaku opredeleno.

Pod promet na proizvodi koj{to slu`I za kraj na potro{uva~ka se podrazbiraat I:

1. uvozot, vklu~uvaj}I go I privremeniot uvoz na proizvodi koj{to slu`i za krajna

potro{uva~ka;

1. zemaweto na sopstven proizvod {to go proizvelo ili nabavilo pravno lice za

sopstvena krajna potro{uva~ka;

1. davaweto na proizvodi bez nadomest (otstapuvawe, podarok, zamena i dr.) {to go

vr{I pravno lice i fizi~ko lice koe vr{I registrirana samostojna dejnost (vo

natamo{niot tekst: pretpriema~);

spored MKS standardite I propisite od oblasta na standardizacijata I kvalitetot na

proizvodite;

podle`i na obvrska za godi{na registracija, {to go vr{I fizi~ko lice.

danok na promet na proizvodi vo momentot na pla}aweto na carinata I drugite uvozni

dava~ki.

Odredbite od stav 1 na ovoj ~len ne se odnesuvaat na uvozot na motorni vozila I

plovni objekti {to podle`at na obvrska za registracija I za proizvodite za koi so ovoj zakon

e predvideno dano~no osloboduvawe.

1) proda`bata na proizvodi - reprodukcioni materijali na pravno lice koe se

zanimava so proizvodstvena dejnost (vo natamo{niot tekst: proizvodstvenopretprijatie),

na zadruga koja se zanimava so proizvodstvena dejnost (vo natamo{niot tekst: proizvodsvena

zadruga), na du}an bez svojstvo na pravno lice koj{to se zanimava so proizvodstvena dejnost

lice I fizi~ki lica koi se zanimavaat so zemjodelska I sto~arska dejnost koi tie proizvodi

gi nabavuvaat zaradi reprodukcija:

se zanimavaat so remont, popravka I servisirawe na proizvodi zaradi vgraduvawe na proiz-

zvodite {to im gi popravaat ili gi servisiraat;

1. proda`bata na grade`en materijal na individualen zemjodelski proizvoditel

zaradi izgradba ili adaptacija na zemjodelski objekti ({tali, trla, silosi, magacini za

~uvawe zemjodelski proizvodi na zemjodelcite I sli~no). Pod individualen zemjodelski

proizvoditel, vo smisla na ovaa to~ka, se podrazbira fizi~koto lice na koe zemjodelskoto

proizvodstvo mu e edinstveno I osnovno zanimawe I koe e osigureno spored propisite za

zdravstvenoto, odnosno penziskoto osiguruvawe na zemjodelcite, kako I liceto vo ~ie

doma}instvo najmalku eden ~len e osiguren spored propisite za zdravstvenoto, odnosno

penziskoto osiguruvawe na zemjodelcite.

1. uvozot na proizvodi, zaradi reprodukcija ili prerabotka I
5. proda`bata na proizvodi I potro{en materijal na pravno lice I pretpriema~ koi

vr{at zdravstvena dejnost za potro{uva~ka vo lekuvaweto I negata na bolniot.

pravno lice ili pretpriema~, koe prodol`uva da vr{I ista ili sli~na registrirana dejnost,

osven pri likvidacija I ste~aj, pod uslov prezemaweto na imotot da se prijavi na organot za

javni prihodi najkasno tri dena pred prezemaweto, pri {to treba da se dostavi aktot za

prezemawe I aktot za vr{ewe na registriranata dejnost.

industrisko, rudarsko, zemjodelsko, {umarsko, vodostopansko, ribarsko, grade`no, ugostitelsko

I soobra}ajno pretprijatie, pretprijatie na proizvodstveno zanaet~istvo, proizvodstvena

zadruga, samostoen proizvodstven I ugostitelski du}an, zemjodelsko stopanstvo so statut na

pravno lice, delovi na pretprijatie vo sostav na neproizvodstveno pretprijatie ili na drugo

pravno lice, {to se registrirani kaj nadle`niot sud za vr{ewe na edna ili pove}e proizvo-

dstveni dejnosti, kako I nau~no-istra`uva~ki ili istra`uva~ko-razvojni instituti ili zavodi

{to imaat laboratorii, galenski laboratorii vo sostav na zdravstveni ustanovi, eksperi-

mentalni rabotilnici ili pogoni za unapreduvawe na proizvodstvoto.

Kako promet na proizvodi koj{to slu`I za natamo{na proda`ba se smetaat:

1. proda`bata na proizvodi na trgovsko pretprijatie ili du}an bez svojstvo na pravno

lice {to vr{I trgpvska dejnost (vo natamo{niot tekst trgovski du}an), koi tie proizvodi gi

nabavuvaat zaradi natamo{na proda`ba na na~in I pod uslovi opredeleni vo ~len 6-a na ovoj

zakon I

1. proda`ba na proizvodi na ugostitelsko pretprijatie, na drugo pravno lice {to e

registrirano za vr{ewe na ugostitelska dejnost I na du}an bez svojstvo na pravno lice {to

vr{I ugostitelska dejnost (vo natamo{niot tekst: ugostitelski du}an), {to tie proizvodi gi

nabavuva zaradi natamo{na proda`ba na na~in I pod uslovi opredeleni vo ~len 6-a na ovoj

zakon.

Proda`bata na proizvodi na kupuva~ite od ~len 5 stav 1 to~ka 1 do 7) na ovoj zakon,

mo`at da ja vr{at: proizvodstveno pretprijatie, proizvodstven du}an bez status na pravno li-

ce, trgovsko pretpijatie registrirano za promet na golemo I pretprijatie registrirano za uvoz,

pod slednite uslovi:

1. proizvodite da se prodavaat od stovari{te, magacin ili tranzit;
2. proizvodite da se prodavaat vrz osnova na pora~ka izjava na kupuva~ot, odnosno

uvoznikot ili korisnikot na uvozot;

1. pora~kata - izjava da bide numerirana, datirana I potpi{ana od ovlasteno lice I

prodava~ot da ja primil pred ispostavuvaweto na fakturata;

1. zadol`itelno izdavawe na faktura;
1. zadol`itelno bezgotovinsko pla}awe so virman od `iro-smetka na kupuva~ot na

`iro-smetka na prodava~ot, a za uvezeneti proizvodi zadol`itelen prenos na doznaki kon

stranskiot dobavuva~:

1. vo fakturata za proda`ba na proizvodite zadol`itelno da se vnese klauzula deka

proizvodite se prodadeni bez presmetuvawe na danok na promet na proizvodi, odnosno so pre-

s,etuvaweto na danokot po povlasteni dano~ni stapki;

1. prodava~ot primenata pora~ka-izjava da ja priklu~I kon fakturata za prodadenite

proizvodi I

1. proda`bata na proizvodite na fi~i lica koi se zanimavaat so zemjodelska dejnost

se vr{I so gotovinsko pla}awe, a vrz osnova na podnesenata izjava od strana na kupuva~ot

koja prodava~ot e dol`en da ja ~uva kako dokument vo knigovodstvenata dokumentacija.

Ako vo tekot na godinata po eden dogovor, koi zadol`itelno gi sodr`I vidot I koli-

~estvoto na proizvodi, kupuva~ot mo`e vo prvata pora~ka ili vo dogovorot da ja dade pisme-

nata izjava (generalna izjava), a pri podecne`nite isporaki prodava~ot vo fakturite za pro-

da`ba na proizvodi se povikuva na brojot I datumot na toj dogovor, odnosno taa pora~ka vo

koja e dadena takvata izjava.

Proda`bata na proizvodi vo smisla na ~len 5 stav 1 to~ka 1 do 7 od ovoj zakon, ne

mo`e da se vr{I od prodavnici ili drugi delovni edinici registrirani za vr{ewe promet na

malo.

Nabaveniot reprodukcionen materijal ne mo`e da se prodade, odnosno da se otu|I vo

rok od edna godina od nabavkata. Dokolku dano~niot obvrznik toj reprodukcionen materijal go

prodade ili go out|I pred istekot na rokot od edna godina od denot na nabavkata, dol`en e

da go plati danokot na promet na proizvodi, koj ne e platen pri nabavkata, zaedno so kamata-

ta za denovite na zadocnuvawe , od denot na nabavkata do denot na proda`bata ili out|uva-

weto.

Po isklu~ok od odredbata na stav 1 od ovoj ~len iako pla}aweto e izvr{eno vo goto-

vo, no so zadol`itelno prethodno podignati sredstva od `iro-smetka na kupuva~ot, fizi~ko

lice mo`e da prodava na pravni lica I pretpriema~I zemjodelski, ribarski, sto~arski proi-

vodi, proizvodi na {umarstvo, {umski plodovi I lekoviti rastenija bez pla}awe danok na

promet.

^len 6-a

proizvodstevno pretpijatie, proizvodstven du}an bez status na pravno lice, trgovsko pretpri-

jatie koe registrirano za vr{ewe na promet na golemo I pretprijatieto koe e registrirano za

uvoz pod uslovite:

1. proizvodite da se prodavaat od stovari{te (magacin, sklad i sli~no), I
2. proizvodite da se prodavaat so zadol`itelno izdavawe na faktura I so bezgotovi-

nsko pla}awe (vo soglasnost so ~len 9 od Zakonot za finansisko rabotewe).

Proizvodstveno pretprijatie, proizvodstevn du}an I uvoznik mo`at, pod uslovi od

~len 6 na ovoj zakon, da prodavaat materijal za reprodukcija, oprema I rezervni delovi za

govsko pretprijatie, vrz osnova na dostavenata izjava za nabavka na materijal za reprodukcija,

oprema I rezervni delovi za taa oprema od strana na poznat korisnik-proizvodstveno pret-

prijatie ili proizvodstven du}an.

Proizvodstveno pretprijatie, proizvodstven du}an I uvoznik mo`at na trgovski pret-

prijatija da prodavaat proizvodi od ~lenot 14 stav 1 to~ka 6 na ovoj zakon bez presmetuvawe

I pla}awe na danokot na promet na proizvodi, vrz osnova na dostavena izjava od strana na

Armijata na Republika Makedonija I Ministerstvoto za vnatre{ni raboti, so ispolnuvaweto na

uslovite od ~len 6 na ovoj zakon.

dorabotka, vgraduvawe, nanesuvawe ili na drug na~in se tro{at vo procesot na proizvodstvoto

I vleguvaat so supstancijata na finalniot proizvod;

1. materijal {to se tro{I vo procesot na proizvodstvo pri izrabotkata na proizvo-

dot, a ne vleguva vo supstancijata na finalniot proizvod na primer: materijal za rastvoruva-

we, nagrizuvawe, odmastuvawe I sli~no, learski pesok I sli~en materijal;

1. pogonski I ogreven materijal;
1. materijal za izgradba, odr`uvawe I popravka na grade`ni objekti (cement, ~elik,

pesok, ~akal, var, gra|a I drugo.), instalacionen materijal I proizvodi {to se vklu~uvaat vo

instalacionata mre`a, kako nivni sostaven del (kadi, mijalnici, strujomeri, vodomeri, radija-

tori, klima-uredi, boljeri I dr.) osven proizvodite na belata tehnika I drugite uredi (radi-

oaparati, video-rekorderi, plejeri, televizori I dr.) {to kako finalen proizvod se vklu~u-

vaat na elektroinstalacionata mre`a I

1. ambala`a I drug materijal za pakuvawe, materijal {to slu`I za sitni popravki,

odr`uvawe I ~istewe na oprema I delovni prostorii ili {to kako pomo{en odnosno potro-

{en materijal se tro{at vo procesot na proizvodstvoto.

proizvodi na koi se pla}a akciza, alkohol (etanol), te~ni maziva I goriva, osven:

dukcionen materijal za proizvodstvoto na mazivni masla, kako I za proizvodstvo na kabli,

transformatori I amortizeri;

1. avinski benzin I mlazno gorivo ako se nabavuvaat za pogon na avioni na pravni

lica;

^len 7-a

Proda`bata na grade`en materijal na individualen zemjodelski proizvoditel od ~len

5 stav 1 to~ka 3 na ovoj zakon mo`e da se vr{I pod slednive uslovi:

1. re{enieto, odnosno drugiot dokument za dozvolata za izgradba na premer I presme-

tka na rabotite so specifikacija na materijalot koja e izrabotena vrz osnova na presmetkata

na rabotite I prose~nite grade`ni normi, da mu gi dostavi na organot za javni prihodi kaj koj

se zadol`uva so danok od zemjodelska dejnost;

1. izgradbata na objektot da ja zavr{I najdocna vo rok od dve godini od denot na iz-

davaweto na dozvolata za izgradba za {to e dol`en da go izvesti organot za javni prihodi.

Organot za javni prihodi e dol`en nabavenite koli~estava na grade`en materijal navedeni vo

fakturata da gi sramni so specifikacijata na materijalot;

1. namenata na objektot da ne ja menuva vo rok od pet godini od denot na izgradbata I
4. proda`bata da e izvr{ena vrz osnova na specifikacija na materijalot {to ja zave-

ril organot za javni prihodi I so zadol`itelno izdavawe na faktura vo koja prodava~ot gi

vnesuva brojot I datumot na zaverkata na taa specifikacija. Prodava~ot e dol`en kopijata na

fakturata da mu ja dostavi na organot za javni prihodi vo rok od sedum dena od denot na iz-

davaweto na fakturata.

Individualniot zemjodelski proizvoditel e dol`en da go plati danokot na promet na

proizvodi ako ne go zavr{I objektot vo propi{aniot rok, odnosno ako ja promeni namenata na

objektot ili ako grade`niot materijal nabaven bez pla}awe na danok na promet go upotrebi za

drugi celi, osven za celite za koi e predvideno dano~no osloboduvawe, kako I na razlikata

na pove}e nabaveniot grade`en materijal otkolku {to e predvideno so specifikacijata.

Obvrskata za pla}awe danok na promet organot za javni prihodi ja utvrduva so re{enie I toa

na vrednosta na grade`niot materijal utvrdena po proda`nite ceni I dano~nite stapki na de-

not na donesuvaweto na re{enieto.

^len 7-b

Ako so ovoj zakon ne e poinaku opredeleno kako promet na proizvodi se smeta promet

na proizvodi se smeta prometot na oprema (ma{ini, uredi I drugo) {to gi nabavuvaat pravni

lica I du}ani so status ili bez status na pravno lice za vr{ewe na svojata dejnost.

Pod oprema od stav 1 na ovoj ~len se podrazbiraat osnovnite sredstva za vr{ewe na

dejnosta, predmetite I sitniot inventar opredeleni spored propisite za amortizacija, sred-

stvata za li~na za{tita pri rabotata I li~na za{titna oprema I rezervni delovi za taa op-

rema, osven patni~kite avtomobili, mebelot tepisi, umetni~ki dela od likovna I primeneta

umetnost I drugi ukrasni predmeti.

Nbavkata na opremata od ovoj ~len se vr{I pod slednive uslovi:

1. opremata da se prodava vrz osnova na pora~ka izjava na kupuva~ot, odnosno uvozni-

kot ili korisnikot na uvozot;

1. zadol`itelno izdavawe na faktura;
1. zadol`itelno bezgotovinsko pla}awe so virman od `iro-smetkata na kupuva~ot na

`iro smetkata na prodava~ot, a za uvezenite proizvodi zadol`itelen prenos na doznaki kon

stranskiot dobavuva~;

1. pora~kata-izjava da bide numerirana, datirana I potpi{ana od ovlasteno lice I

prodava~ot da ja primil pred ispostavuvaweto na fakturata;

1. vo fakturata za proda`bata na opremata zadol`itelno se vnesuva klauzula deka

opremata e dadena so presmetuvawe na danokot po povlastena dano~na stapka I

1. prodava~ot primenata pora~ka-izjava ja priklu~uva kon fakturata za prodadenata

oprema.

Plateniot danok na promet za nabavenata oprema nema tretman na prenesen danok I

ne mo`e da se koristi za namaluvawe na obvrskata po osnova na danokot na promet na proiz-

vodi pri proda`bata na istata oprema.

^len 9

Dano~en obvrznik na danokot na promet na proizvodi e pravno lice I pretpriema~

{to prodava proizvodi za natamo{na proda`ba I na krajni potro{uva~I I fizi~ko lice {to

prodava proizvodi na krajni potro{uva~I.

Po isklu~ok od odredbata na stav 1 od ovoj ~len, dano~en obvrznik na danok na pro-

met na opredelen proizvod mo`e da bide pravnoto lice ili fizi~koto lice koe go kupilo

proizvodot.

koe uvezlo proizvod za sopstvena potro{uva~ka ili upotreba, dr`atelot na konsignacionen

sklad I pretprijatieto, odnosno du}anot {to vr{at proda`ba na proizvodi od svoe ime, a za

smetka na komintentot (komision).

Dano~en obvrznik na danokot na proizvodi e I pravnoto lice koe na drug na~in izvr-

{ilo promet na proizvodi (zemawe na sopstveni proizvodi za sopstvena upotreba, davawe na

Dano~en obvrznik na danokot na promet na proizvodi za natamo{na proda`ba e sekoj

u~esnik vo prometot: proizvoditelot, uvoznikot, trgovijata na golemo, trgovijata na malo, ugo-

stitelskoto pretprijatie, samostojniot ugostitel, samostojniot trgovski du}an I drugo.

Dano~en obvrznik na danokot na promet na proizvodi e I fizi~koto lice za proizvo-

dot koj podle`I na obvrskata za godi{na registracija, a koj{to samoto }e go izraboti ili }e

go dade bez nadomest (podarok).

Dano~en obvrznik na danokot na promet na proizvodi e pravno lice, odnosno du}anot

bez statut na pravno lice {to proizvodite nabaveni so dano~noto osloboduvawe ili poniska

povlastena stapka, kako I individualniot zemjodelski proizvoditel koj nema da go upotrebi

grade`niot materijal za celite I na na~inot od ~lenovite 5 I 8 na vovoj zakon.

Dano~en obvrznik na danokot na promet na proizvodi e pravno lice koe neposredno od

fizi~koto lice }e go kupi proizvodot, osven ako ne e vo pra{awe nabavka na proizvodi od

Dano~en obvrznik na danokot na promet na proizvodi e pravnoto I fizi~koto lice -

kupuva~ na motorno vozilo {to podle`I na obvrskata za godi{na registracija. Vo prometot na

upotrebuvani motorni vozila ili plovni objekti, koi podle`at na obvrskata za godi{na regi-

stracija neposredno me|u fizi~ki lica, dano~en obvrznik e kupuva~ot na tie vozila I plovni

objekti.

Dano~na osnovica na danokot na promet na proizvodi e proda`nata cena na proizvo-

^len 12

lom I defekt) koj e pogolem od dozvoleniot rashod, e vrednosta na utvrdeniot kusok, odnosno

Dano~nata osnovica za presmetka na danokot na promet na upotrebuvan proizvod koj

1. Dano~ni stapki