Vrz osnova na ~len 75 stavovi 1 i 2 od Ustavot na

Republika Makedonija, pretsedatelot na Republika

Makedonija i pretsedatelot na Sobranieto na Repu-

blika Makedonija izdavaat

UKAZ

ZA PROGLASUVAWE NA ZAKONOT ZA KON-

TROLA NA KVALITETOT NA ZEMJODELSKITE

I PREHRAMBENITE PROIZVODI VO NADVO-

RE[NO-TRGOVSKIOT PROMET

Se proglasuva Zakonot za kontrola na kvalitetot

na zemjodelskite i prehrambenite proizvodi vo nadvo-

re{no-trgovskiot promet,

{to Sobranieto na Republika Makedonija go donese

na sednicata odr`ana na 22 januari 1998 godina.

 

ZAKON

ZA KONTROLA NA KVALITETOT NA ZEMJO-

DELSKITE I PREHRAMBENITE PROIZVODI

VO NADVORE[NO-TRGOVSKIOT PROMET

^len 1

So ovoj zakon se ureduva na~inot na vr{ewe na

kontrola na kvalitetot na oddelni zemjodelski i pre-

hrambeni proizvodi i nivnite prerabotki vo nadvo-

re{no- trgovskiot promet.

^len 2

Kontrolata na kvlitetot se vr{i na oddelni zem-

jodelski i prehrambeni proizvodi i nivnite prera-

botki (vo natamo{niot tekst: proizvodi) {to se name-

neti za izvoz ili {to se uvezuvaat.

Vladata na Republika Makedonija (vo natamo{niot

tekst: Vladata), propi{uva koi proizvodi {to se na-

meneti za izvoz ili {to se uvezuvaat, podle`at na

kontrola na kvalitetot vo smisla na ovoj zakon.

Proizvodite {to privremeno se uvezuvaat zaradi

oblagoroduvawe (prerabotka, dorabotka obrabotka)

ne podle`at na kontrolata na kvlitetot, osven ona ko-

li~estvo na tie proizvodi so koe se naplatuva izvr{e-

noto oblagoroduvawe.

^len 3

Kako kontrolata na kvlitetot na proizvodite od

~len 2 na ovoj zakon, se smeta kontrolata na fizi~ko-

hemiskite i organolepti~kite svojstva na proizvodot,

koli~estvoto, deklariraweto, pakuvaweto, ozna~uva-

weto, ambala`ata, prevoznite sredstva i transporti-

raweto (vo natamo{niot tekst: kontrolata na kvlite-

tot).

Kontrolata na kvlitetot vo smisla na ovoj zakon,

ne se odnesuva na zdravstvenata, veterinarno-sanitar-

nata i fito-sanitarnata kontrolata na ispravnost na

proizvodite od ~len 2 na ovoj zakon, koja se vr{i so-

glasno so posebni propisi.

^len 4

So kontrolata na kvlitetot na proizvodite {to se

nameneti za izvoz se utvrduva dali tie proizvodi mu

odgovaraat na izvozniot kvalitet.

Pod izvozen kvalitet vo smisla na ovoj zakon se

podrazbira kvalitetot dogovoren so stranskiot kupu-

va~, ako za oddelni proizvodi za izvoz ne e propi{an

poseben izvozen kvalitet.

Kako izvozen kvalitet, vo smisla na ovoj zakon, se

smeta i kvalitetot na koj spored barawata na stran-

skiot pazar, odnosno na stranskiot kupuva~, mora da

mu odgovaraat proizvodite koi se prodavaat od konsig-

nacionite skladovi vo stranstvo.

Ako so stranskiot kupuva~ ne e dogovoren izvozen

kvalitet, proizvodite {to se izvezuvaat moraat vo

pogled na kvalitetot da im odgovaraat na propisite za

pu{tawe vo promet na doma{niot pazar.

^len 5

So kontrolata na kvlitetot na proizvodite {to se

uvezuvaat se utvrduva dali tie proizvodi im odgova-

raat na kvalitetot i drugite svojstva propi{ani za

pu{tawe vo promet na takvite proizvodi na doma{-

niot pazar.

So kontrolata na kvlitetot na proizvodite {to se

uvezuvaat, za koi ne e propi{an kcalitet za pu{tawe

vo promet na doma{niot pazar, se utvrduva dali tie

proizvodi vo pogeled na organolepti~kite svojstva i

sostavot im odgovaraat na osobinite i karakteristi-

kite svojstveni za tie proizvodi.

^len 6

Kontrolata na kvlitetot na proizvodite {to se

nameneti za izvoz se vr{i na mestoto na natovarot na

tie proizvodi.

Po isklu~ok na odredbata na stav 1 na ovoj ~len, na

barawe na izvoznikot, kontrolata na kvlitetot na

oddelni proizvodi {to se nameneti za izvoz mo`e da se

vr{i na drugo mesto, vrz osnova na prethodna soglas-

nost od ministerot za stopanstvo.

^len 7

Kontrolata na kvlitetot na proizvodite {to se uve-

zuvaat se vr{i na mestoto na carineweto na stokite,

neposredno pred carineweto.

Po isklu~ok na odredbata na stav 1 na ovoj ~len, na

barawe na uvoznikot, kontrolata na kvlitetot na

oddelni proizvodi {to se uvezuvaat mo`e da se

vr{i i na drugo mesto, vrz osnova na prethodna soglas-

nost od ministerot za stopanstvo.

^len 8

Kontrola ma kvalitetot na proizvodite vr{i Repu-

bli~kiot pazaren inspektorat.

Po isklu~ok, pod uslovi opredeleni so ovoj zakon,

kontrola ma kvalitetot na oddelni proizvodi mo`at

da vr{at i drugi pravni lica.

Vladata, na predmog na Ministerstvoto za stopan-

stvo gi opredeluva proizvodite od stav 2 na ovoj ~len

za koi kontrola mo`at da vr{at pravnite lica od stav

2 na ovoj ~len.

^len 9

Kontrola ma kvalitetot na proizvodite od ~len 8

stav 2 na ovoj zakon mo`e da vr{i pravno lice ako:

- e registrirano za vr{ewe na taa dejnost;

- ima soodvetna tehni~ka oprema;

- ima vraboteno lice so soodvetno visoko obrazova-

nie vo zavisnost od vidot na proizvodite za koi e

ovlasteno da vr{i kontrola i

- da ne mu e izre~ena merka na bezbednost zabrana za

vr{ewe kontrola ma kvalitetot na proizvodite.

Ministerot za stopanstvo vo soglasnost so ministe-

rot za zemjodelstvo, {umarstvo i vodostopanstvo po-

blisku gi propi{uva uslovite od stav 1 alineja 2 na

ovoj ~len.

^len 10

Ministerot za stopanstvo mo`e so re{enie da ovla-

sti pravno lice da vr{i kontrola ma kvalitetot na

oddelni proizvodi, dokolku gi ispolnuva uslovite od

~len 9 na ovoj zakon.

So re{enieto od stav 1 na ovoj ~len se opredeluvaat

i proizvodite i vidovite na proizvodi nad koi kon-

trola ma kvalitetot mo`e da vr{i ovlastenoto pravno

lice.

Re{enieto od stav 1 na ovoj ~len se objavuva vo

"Slu`ben vesnik na Republika Makedonija".

^len 11

Ovlastenite pravni lica (vo natamo{niot tekst:

pravnite lica) na koi im e dovereno vr{ewe na kon-

trola na kvalitetot na oddelni proizvodi, vo vr{e-

weto na kontrolata se dol`ni da se pridr`uvaat na

upatstvata doneseni od ministerot za stopanstvo.

Pravnite lica od stav 1 na ovoj ~len se dol`ni na

barawe na Ministerstvoto za stopanstvo da mu dosta-

vuvaat izve{tai za izvr{enite kontroli na kvalite-

tot.

^len 12

Za proizvodite {to mu odgovaraat na kvalitetot od

~lenovite 4 i 5 na ovoj zakon, se izdava uverenie za

kvalitet (vo natamo{niot tekst: certifikat).

Certifikatot se izdava i za proizvodite {to ne

podle`at na kontrola ma kvalitetot vo smisla na ovoj

zakon, ako toa go bara stranskiot kupuva~.

Certifikatot se izdava i za proizvodite koi se

izvezuvaat {to otstapuvaat od propi{aniot kvalitet

vo zemjata, soglasno so ~len 34 od Zakonot za standar-

dizacija.

Certifikatot go izdava na barawe na izvoznikot,

odnosno uvoznikot Republi~kiot pazaren inspektorat,

odnosno pravnoto lice {to vr{elo kontrola ma kvali-

tetot.

Sodr`inata na baraweto za izdavawe na certifi-

kat i obrazecot na koj se podnesuva go propi{uva mini-

sterot za stopanstvo.

Izvoznikot, odnosno uvoznikot e dol`en vo bara-

weto za izdavawe na certifikat da dade celosni i

to~ni podatoci.

Pravnoto lice {to go izdalo certifikatot e

dol`no primerok od certifikatot da mu dostavi na

Ministerstvoto za stopanstvo.

^len 13

Ako proizvodite ne mu odgovaraat na kvalitetot od

~lenovite 4 i 5 na ovoj zakon, so re{enie }e se odbie

baraweto za izdavawe na certifikat.

Dokolku certifikatot se izdava samo vrz osnova na

prethodno izvr{eno laboratorisko ispituvawe, a re-

zultatot na izvr{enata analiza poka`uva deka proiz-

vodot ne odgovara na kvalitetot od ~len 4, odnosno

~len 5 na ovoj zakon, pred da izdade re{enie so koe }e

se odbie barawro za izdavawe na certifikat, repu-

bli~kiot pazaren inspektor, odnosno pravnoto lice }e

go izvesti izvoznikot, odnosno uvoznikot deka ima

pravo da bara da se izvr{i povtorna analiza na proiz-

vodot (superanaliza), kaj institucija ovlastena od mi-

nisterot za stopanstvo.

Barawe za superanaliza, izvoznikot, odnosno

uvoznikot e dol`en da go dostavi najdocna vo rok od

tri dena po priemot na izvestuvaweto.

Vo slu~aj baraweto da ne bide dostaveno vo utvrde-

niot rok, republi~kiot pazaren inspektor, odnosno

pravnoto lice bez odlagawe }e donese re{enie so koe

}e go otfrli baraweto za izdavawe na certifikat.

Dokolku spored rezultatite od superanalizata pro-

izvodot odgovara na propi{aniot kvalitet, republi~-

kiot pazaren inspektor, odnosno pravnoto lice }e iz-

dade certifikat za proizvodot, a vo sprotivno po do-

bivawe na rezultatot od superanalizata }e donese re-

{enie za odbivawe na izdavawe na certifikat.

Protiv re{enieto od stav 1 na ovoj ~len {to go

donel republi~kiot pazaren inspektor, odnosno prav-

noto lice, izvoznikot odnosno uvoznikot mo`e vo rok

od osum dena od denot na priemot na re{enieto da

izjavi `alba do Ministerstvoto za stopanstvo.

Po izvr{enosta na re{enieto od stav 1 na ovoj ~len

uvoznikot e dol`en da gi vrati ili uni{ti proizvo-

dite koi ne odgovaraat na kvalitetot.

^len 14

Tro{ocite za kontrola na kvalitetot gi podnesuva

izvoznikot odnosno uvoznikot.

Visinata i na~inot na pla}awe na nadomestokot za

pokrivawe na tro{ocite na Republi~kiot pazaren in-

spektorat za kontrola na kvalitetot od stav 1 na ovoj

~len gi propi{uva ministerot za stopanstvo.

Visinata i na~inot na pla}awe na nadomestokot za

pokrivawe na tro{ocite za kontrola na kvalitetot

{to ja izvr{uva pravno lice, gi utvrduva pravnoto

lice po prethodna soglasnost na ministerot za stopan-

stvo.

Za proizvodite za koi, spored ovoj zakon mo`e da se

izdade certifikat samo vrz osnova na prethodno izvr-

{ena analiza ili superanaliza, tro{ocite za taa ana-

liza gi podnesuva izvoznikot, odnosno uvoznikot.

Za povtorna kontrola na kvalitetot od ~lenovite

19 i 20 na ovoj zakon ne se pla}a nadomestok.

^len 15

Zabranet e izvozot, odnosno uvozot na proizvodite

opredelen so ~len 2 stav 2 od ovoj zakon za koi ne e

izdaden certifikat.

Carinskiot organ nema da dozvoli izvoz odnosno

uvoz, a pravnite lica koi organiziraat i vr{at pre-

vozni~ka dejnost (vo natamo{niot tekst: prevoznik)

nema da vr{at prevoz na proizvodite od stav 1 na ovoj

~len.

Po isklu~ok od odredbata na stav 2 od ovoj ~len,

carinskiot organ }e dopu{ti uvoz i carinewe na pro-

izvodi bez certifikat, a prevoznikot }e vr{i prevoz

na proizvodi bez certifikat, dokolku stanuva zbor za

proizvodi za koi e propi{ano deka mo`e da se izdade

certifikat samo vrz osnova na prethodno izvr{eno

ispituvawe, odnosno analiza ili superanaliza, po

prethodno izdadena potvrda od republi~kiot pazaren

inspektor odnosno pravno lice, deka e izvr{en or-

ganolepti~ki pregled na tie proizvodi i deka se ze-

meni mostri za laboratorisko ispituvawe, odnosno

analiza ili superanaliza zaradi kone~no utvrduvawe

na kvalitetot na tie proizvodi i izdavawe na certifi-

kat, odnosno donesuvawe na re{enie za odbivawe na

baraweto za izdavawe na certifikat.

Uvoznikot ne smee proizvodite od stav 3 na ovoj

~len da gi pu{ta vo promet dodeka za niv ne dobie

certifikat, a dotoga{ tie proizvodi moraat da bidat

vo karantitn.

Dodeka se nao|aat vo karantin, proizvodite mora da

se ~uvaat pod uslovi koi onevozmo`uvaat promena na

kvalitetot, ili me{awe ili zamena so drugi proizvo-

di.

^len 16

Ministerot za stopanstvo vo soglasnost so ministe-

rot za zemjodelstvo, {umarstvo i vodostopanstvo, }e gi

propi{e na~inot i postapkata za vr{ewe kontrola na

kvalitetot, uslovite koi treba da gi obezbedi izvozni-

kot, odnosno uvoznikot vo vrska so vr{eweto na taa

kontrola, kako i podatocite {to mora da gi sodr`i

certifikatot.

So propisot od stav 1 na ovoj ~len se opredeluvaat i

proizvodite za koi mo`e da se izdade certifikat samo

vrz osnova na prethodno izvr{eno ispituvawe, od-

nosno analiza ili superanaliza na tie proizvodi.

^len 17

Nadzor nad rabotata na pravnite lica koi se ovla-

steni za vr{ewe na kontrola na kvalitetot, vr{i

Ministerstvoto za stopanstvo.

^len 18

Ako vo vr{eweto na inspekciskiot nadzor Repu-

bli~kiot pazaren inspektorat utvrdi deka pravnoto

lice ne gi ispolnuva propi{anite uslovi }e mu naredi

vo opredelen rok da gi otstrani utvrdenite nedosta-

toci. Dokolku pravnoto lice ne gi otstrani nedostato-

cite vo opredeleniot rok, Republi~kiot pazaren in-

spektorat }e donese re{enie so koe }e mu zabrani

natamo{no vr{ewe kontrola na kvalitetot i }e mu

predlo`i na ministerot za stopanstvo da mu go odzeme

ovlastuvaweto za vr{ewe kontrola na kvalitetot.

Republi~kiot pazaren inspektorat }e donese re{e-

nie so koe }e mu zabrani natamo}no vr{ewe na kon-

trola na kvalitetot i }e mu predlo`i na ministerot za

stopanstvo da mu go odzeme ovlastuvaweto za vr{ewe

kontrola na kvalitetot na pravnoto lice, i vo slu~aj

koga pri vr{eweto na inspekciskiot nadzor }e utvrdi

deka pravnoto lice vo vr{eweto na kontrolata i izda-

vaweto na certifikati ne se pridr`uva kon va`e~kite

propisi.

Protiv re{enieto na republi~kiot pazaren in-

spektorat so koe e zabraneto natamo{no vr{ewe na

kontrola na kvalitetot, pravnoto lice mo`e da izjavi

`alba do Ministerstvoto za stopanstvo vo rok od osum

dena od denot na priemot na re{enieto.

@albata izjavena protiv re{enieto od stav 3 na

ovoj ~len ne go odlaga negovoto izvr{uvawe.

^len 19

Republi~kiot pazaren inspektor mo`e da vr{i pov-

torna kontrola na kvalitetot na proizvodite za koi e

izdaden certifikat od pravnoto lice.

Za proizvodite nameneti za izvoz povtorna kon-

trola na kvalitetot, na proizvodite mo`e da se vr{i

od mestoto na natovar na tie proizvodi do grani-

cata, a za proizvodite {to se uvezuvaat od granicata

odnosno od carinskiot terminal do sedi{teto na kupu-

va~ot na golemo.

Ako republi~kiot pazaren inspektor pri povtor-

nata kontrola na kvalitetot od stav 1 na ovoj ~len,

utvrdi deka proizvodot za koj e izdaden certifikat ne

odgovara na uslovite propi{ani za izdavawe ba certi-

fikat, }e donese r{enie za poni{tuvawe na certifi-

katot. Primerok od re{enieto republi~kiot pazaren

inspektor dostavuva do nadle`nata carinarnica, do

prevoznikot, do pravnoto lice {to go izdalo certifi-

katot i do izvoznikot, odnosno uvoznikot.

Protiv re{enieto od stav 3 na ovoj ~len mo`e da se

izjavi `alba do Ministerstvoto za stopanstvo.

^len 20

Ako republi~kiot pazaren inspektor pri kontro-

lata na kvalitetot vo smisla na ~len 19, utvrdi deka

fakti~kata sostojba na proizvodot vo pogled na kvali-

tetot, koli~estvoto ili drugi svojstva ne im odgovara

napodatocite iska`ani vo ve}e izdadeniot certifi-

kat, a proizvodot ima izvozen, odnosno uvozen kvali-

tet, }e izdade nov certifikat, spored utvrdenata fa-

ti~ka sostojba.

Za izdavaweto na nov certifikat, odnosno za zame-

nata na porano izdadeniot cetrifikat, republi~kiot

pazaren inspektor vedna{ }e go izvesti izvoznikot,

odnosno uvoznikot, nadle`nata carinarnica i prav-

noto lice {to go izdalo porane{niot certifikat.

^len 21

So pari~na kazna od 100.000 do 300.000 denari }e se

kazni za prekr{ok pravnoto lice, ako:

1. Izdade certifikat za proizvodi ~ij kvalitet i

drugite svojstva ne se utvrdeni na propi{an na~in ili

vo certifikatot se vneseni pogre{ni podatoci (~le-

novi 4, 5 i 12);

2. Ne gi vrati ili uni{ti proizvodite za koi ne e

izdaden certifikat ~len 13 stav 7);

3. Izveze ili uveze proizvodi bez certifikat (~len

15 stav 1);

4. Primi na prevoz, odnosno organizira prevoz na

proizvodi za koi ne eizdaden certifikat (~len 15 stav

2);

5. Stavi vi promet proizvodi od ~len 15 stav 3 na

ovoj zakon bez certifikat (~len 15 stav 4) i

6. Proizvodite od ~len 15 stav 3 od ovoj zakon ne gi

dr`i vo karantin pod uslovite propi{ani vo ~len 15

stav 5 od ovoj zakon.

Za prekr{okot od stav 1 na ovoj ~len }e se kazni so

pari~na kazna od 15.000 do 45.000 denari i odgovornoto

lice vo pravnoto lice.

Za dejstvijata od stavot 1, to~ki 2, 3 i 5 na ovoj

~len {e se izre~e i merka na bezbednost zabrana za

vr{ewe na opredelena dejnost vo nadvore{no-trgov-

skiot promet, vo traewe od edna do tri godini, kako i

merka na bezbednost odzemawe na predmeti.

Za dejstvijata od stavot 1 to~ki 1 i 4 na ovoj ~len, }e

se izre~e merka na bezbednost zabrana na vr{ewe na

dejnost kontrola na kvalitetot, odnosno prevoz ili

organizirawe na prevoz vo traewe od edna do tri godi-

ni.

^len 22

So pari~na kazna od 30.000 do 100.000 denari }e se

kazni za prekr{ok pravno lice ako vo baraweto podne-

seno za dobivawe na certifikat dade neto~ni podatoci

za proizvodot {to go izvezuva, odnosno uvezuva (~len

12 stav 6).

Za prekr{ok od stav 1 na ovoj ~len }e se kazni so

pari~na kazna od 3.000 do 10.000 denari i odgovornoto

lice vo pravnoto lice.

^len 23

So pari~na kazna od 3.000 do 10.000 denari }e se

kazni za prekr{ok republi~kiot pazaren inspektor

ako izdade certifikat za proizvodi ~ii kvalitet i

drugite svojstva ne se utvrdeni na propi{an na~in ili

vo certifikatot se vneseni neto~ni podatoci (~len

12).

Prekr{okot od stav 1 na ovoj ~len pretstavuva

te{ka povreda na rabotnata dol`nost.

^len 24

So pari~na kazna od 30.000 do 100.000 denari }e se

kazni za prekr{ok i odgovornoto lice vo carinskiot

organ ako dozvoli izvoz, odnosno uvoz na proizvodi

{to ne se snabdeni so certifikat (~len 15 stavovi 2 i

3).

^len 25

Propisite od ~len 2 stav 2 i ~len 8 stav 3 na ovoj

zakon Vladata }e gi donese vo rok od tri meseci od

denot na vleguvawe vo sila na ovoj zakon.

Propisite od ~len 9 stav 2, ~len 12 stav 5, ~len 14

stav 2 i ~len 16 stav 1 ministerot za stopanstvo }e gi

donese vo rok od {est meseci od denot na vleguvaweto

vo sila na ovoj zakon.

Do donesuvaweto na propisite od stavovite 1 i 2 na

ovoj ~len }e se primenuvaat propisite {to va`ele na

denot na vleguvaweto vo sila na ovoj zakon.

^len 26

Pravnite lica {to vr{at kontrola na kvalitetot

vrz osnova na propisite {to va`ele do denot na vlegu-

vaweto vo sila na ovoj zakon, prodol`uvaat so rabota

do izdavaweto na novi ovlastuvawa soglasno so ~len 10

od ovoj zakon.

^len 27

So denot na vleguvaweto vo sila na ovoj zakon pre-

stanuva da va`i Zakonot za kontrola na kvalitetot na

zemjodelskite i prehrambenite proizvodi vo nadvo-

re{no trgovskiot promet ("Slu`ben list na SFRJ"

broj 28/75; 70/78; 54/86 i 30/90).

^len 28

Ovoj zakon vleguva vo sila osmiot den od denot na

objavuvaweto vo "Slu`ben vesnik na Republika Make-

donija".